Penzioni sistemi u Bosni i Hercegovini nalaze se u ozbiljnoj krizi koja više nije dugoročna prijetnja, već trenutni budžetski problem. Demografski pad, masovno iseljavanje i smanjenje broja zaposlenih doveli su sistem u Federaciji BiH i Republici Srpskoj pod snažan fiskalni pritisak, prisiljavajući vlasti da traže trajna rješenja.

BiH ima oko 1,44 miliona radno sposobnih, ali manje od polovine učestvuje na tržištu rada. Gotovo 1,43 miliona građana vodi se kao neaktivno, dok je svaki četvrti radnik u sivoj ekonomiji i ne uplaćuje doprinose. Teret finansiranja penzija tako pada na sve manji broj zaposlenih.

Zbog toga se penzioni fondovi sve više pune iz budžeta, na štetu ulaganja u zdravstvo, obrazovanje i infrastrukturu. Dodatni problem predstavlja institucionalna podijeljenost sistema između FBiH i RS-a, koja usporava reforme i otežava dugoročno planiranje.

Federacija BiH već je pokrenula izmjene Zakona o PIO-u, s ciljem redovnijeg usklađivanja penzija i jačanja veze između staža i primanja. Republika Srpska, s druge strane, razmatra prelazak na višestubni penzioni model kako bi smanjila zavisnost od javnog sistema.

Iako rješenja nose političke i fiskalne rizike, jedno je jasno: odgađanje reformi postaje najskuplja opcija, dok se broj radnika smanjuje, a broj penzionera raste.